De mooie International Harvester Super BWD-6

Welkom op de website van Harrie de Jong, een tractor liefhebber puur sang. Mijn verhaal gaat over de mooie International Harvester Super BWD-6, die mijn vader als kocht toen wij al enige tijd in Canada woonde. Een schitterende tractor de International Harvester Super BWD-6 Bouwjaar: 1954 - Serienummer: 2014. Die tractor hadden we gekocht van een andere emigrant die al een aantal jaartjes in Canada woonde. Wij zijn geemigreerd naar Canada aan het einde van de wilde jaren zestig, daar is mijn vader samen met m,n moeder een boeren bedrijf gestart. Mijn vader een havenarbeider uit Rotterdam, had toendertijd totaal geen ervaring met het boeren leven. Hij was een echte avonturier.

Het was ergens in mei 2003 op een mooie lente ochtend toen ik deze mooie International Harvester opnieuw van stal heb gehaald. Deze oude jongen had al een zeer bewogen tijd achter de rug.

Ergen in het begin van de rumoerige jaren zeventig werd deze trackor door mijn vader als oud-ijzer gekocht van een andere emigrant. Deze prachige machine werd aangeschaft voor het aandrijven van een beregeningspomp op het land. Toen al was de motor reeds behoorlijk versleten, met enorm compressieverlies, en alle start- en olieproblemen van dien. De arme jongen stond reeds 4 jaar buiten bij weer en wind in een varkensweide te ploeteren. De arme machine was volledig aan het wegroesten 't is te zeggen, er was vrijwel nergens, op de brandstoftank na, nog verf te bespeuren. Maar wonderbaarlijk genoeg was hij nog nergens helemaal doorgeroest; in 1954 gebruikte men nog echt metaalplaat voor de spatborden en motorkap.

International Harvester Super BWD-6
International Harvester Super BWD-6

De oliecrisis van 1972

Op die mooie lente ochtend in mei, heb ik de borstel ter hande genomen en hem eens flink kaal gemaakt. Eerst maar eens een laagje grondverf op de ergste plaatsen en alle plaatwerk, en daarboven - bij gebrek aan beter - olieverf, een overschotje dat mijn vader mij knetter stoned en lachend had toebedeeld. Voor mij was het een schrijnend gezicht, mijn de oude simpatieke vader zo te zien wegkwijnen na het overlijden van mijn moeder.

In 1973, net 18 geworden dus alweer een forse knaap, besloot ik de motor voor de eerste keer open te maken. Dit was hard nodig wegens zijn enorm olieverbruik. Door de oliecrisis van 1973 was een wereldwijd een enorm tekort aan aardolie onstaan. De crisis werd veroorzaakt door een aantal acties van de Arabische olieproducerende landen, gericht tegen het Westen. De Arabische landen verhoogden als reactie daarop de olieprijs met 70 procent en verminderden de olieproductie elke maand met 5 procent, zodat de prijs per vat explosief steeg. De olie slurpende oude Harvester Super BWD-6 bracht mijn vader's bloeiende boeren bedrijf bijna aan de rand van de afgrond. De noodreparatie van de twee kapot-gebrande zuigers, als ook alle segmenten werden toen vervangen, doch mocht ook dit alles niet baten. Hij bleef maar rustig aan olie zuipen, met als gevolg dat hij nog uitsluitend afgewerkte olie kreeg, van onze eigen trekkers en van alle buren.

Maar goed, olie zuipend of niet, de tractor volbracht zijn missies altijd dapper, en jaar in jaar uit vervulde hij zo gedienstig zijn taak, mede dankzij de goede zorgen van mijn kant. Om het werk wat te vergemakkelijken heb ik toen maar een olie drum van 80 liter gemonteerd rechts op het chassis, dat constant, via de aftapplug, het olieniveau beter en stabieler op peil hield. De normale carterinhoud was immers onvoldoende om de haspelsproeier tot op het einde op te rollen, en al draaiende olie bijgieten..., want dat was vragen om een fikse oliedouche wegens de enorme compressieverliezen.

Overdaad schaadt, en, 8 jaar later, of na pakweg 70080 uur noeste arbeid, was ook voor deze stoere trekker het einde nabij. Door zijn overmatig olie verslaving raakte de aanzuigzeef verstopt, en kreeg de motor een tekort aan olievoorziening. De 1e drijfstang raakte hierdoor zwaar in de problemen, de overige lagers zouden wellicht ook snel de geest hebben gegeven. Voor mijn vader was dat het moment om de stekker eruit te trekker, en verving tractor en pomp door een electrisch aangedreven pomp. De mooie International Harvester was veroordeeld tot de schroothoop.

De grote beurt

Door flink wat zeuren en aandringen heb ik van mijn vader dan toch bedongen dat die tractor mocht kopen voor 300 euro, en ik hem zelfs droog mocht opbergen in een afgedankt op instortend staand oude varkensschuur. Dat bleef ook zo na vaders dood een paar jaar later, toen mijn broer het boeren bedrijf overnam. Zo is mijn International Harvester Super BWD-6 dan ook een beetje in de vergeethoek geraakt. Dit kwam door een druk beroeps- en familieleven, maar ook mijn overmatig alchohol misbruik droeg daar nog extra steentje aan bij. Pas toen een oude school kamaraad mij in 2000 kwam vragen of ik het oude beestje niet wilde verkopen, drong mijn vrouw erop aan dat ik hem en haar nou eindelijk eens flink onder handen zou gaan nemen. Ik sprak er immers 15 jaar over, maar deed nooit wat.

Eindelijk in de warme zomer van 2001, ondernam ik een eerste poging: Alle lagerkussens van de drijfstangen werden vervangen, en de tractor in gang getrokken: Ik had echter nog steeds onvoldoende oliedruk, de compressieverliezen waren wederom toegenomen, hij rookte en spuwde als een oude stoomlocomotief. En meer dan een kwartier aan een stuk durfde ik de motor nog niet te laten draaien.Mijn vrouw liep inmiddels met een flinke glimlach door het dorp, want ik kom altijd mijn woorden na.

Van de bewuste drijfstanglager was niet veel meer over dan een stuk verwrongen staal. De krukas was daar ook behoorlijk ingelopen, en ik vreesde voor het ergste. De nieuwe lagers gaven dan ook niet de verhoopte toename in oliedruk, en bleken uiteindelijk een maat voor niets te zijn geweest. De moed zakte diep weg tot onderin de zool van mijn ledere schoenen. Ik besloot het bijltje er tijdelijk bij neer te gooien.

Maart 2002 heb ik de tractor ondergebracht bij mijn schoonbroer Gerard, waar ik over voldoende plaats kon beschikken om eraan te werken. Nu zou ik hem graag echt een grondig beurt gaan geven; na 18 jaar verwaarlozing was ik hem dit meer dan verschuldigd. Mijn schoonbroer weigerde echter, en verzocht mij vriendelijk doch dringend te beginnen met het werk waarvoor ik bij hem had aangeklopt.

Olieschrapers en de cilinderbussen

De eerste klus: de krukas er uit halen om te zien of die nog herstelbaar was. Indien wel, of indien ik aan een goede gebruikte kon vinden, maar dan moesten ook zuigers, segmenten, drijfstangen en cilinderbussen vervangen worden.

De motor is een BD-264, (inhoud 264 inch = 4326 cc, B = Britisch, D = Diesel) van Engelse makelij. Deze motor levert ongeveer 50 pk bij 1450 RPM. Het maximaal leeglooptoerental bedraagt 1595 RPM. Zijn serienummer is 8882, van het bouwjaar 1955. Deze motor werd oorspronkelijk gemaakt voor petroleum, maar is later versterkt voor een diesel-uitvoering. Het is een van de zuivere dieseltypes, want er werden er ook gemaakt die startten op petroleum (met carburator en bougies) en bij voldoende bedrijfstemperatuur werden overgeschakeld op diesel. De brandstofpomp is een CAV lijnpomp met mechanische full-range regelaar. Er bestaan er ook met Simms-brandstofpompen en injecteurs. Waarom ik nu zo loopt te pronken, met mijn kennis van deze motoren is mij ook geheel ontduidelijk. De trekker is van 1955 en eveneens van Engelse makelij (Doncaster), en zijn chassisnummer is 2017. In 1984 werd International Harverster een onderdeel van Case IH. Nou genoeg technisch geneuzel en feitjes wijsheid over dit model tractor, en over naar de orde van de dag.

Het eerste wat ik daarna meteen vervangen heb natuurlijk de bewuste drijfstang (nr. 2). De lagering hiervan was opnieuw aan het inlopen, het was dus maar goed dat ik er niet zoveel mee gereden had. Intussen wist ik al dat het moeilijk zou worden om overmaatse lagers te vinden, iets wat absoluut nodig was voor het herslijpen van de krukas. Voorwaarde was wel dat de 2de drijfstang zich niet al te ver had ingevreten in de krukas, max. 2/10 op de diameter. Dus ik ben meteen het internet opgedoken, en alle landbouwmechanisatie bedrijven gaan lastigvallen, met de vraag of zij misschien niet oude onderdelen ergens in hun toch al stovige magazijnen hadden liggen.

Toen na de afname van de cilinderkop, bleek ook in welke staat de zuigers en hun segmenten zijn: opnieuw twee zuigers ingebrand (boven en opzij, wat wijst op slechte injectie, maar vooral op overmatig compressieverlies). Zowat 2/3 van de segmenten zijn kapot of verdwenen. Ik verdacht eerst Gerard nog van diefstal, maar hij ontkende stellig.

Alle olieschrapers zijn stuk, en de cilinderbussen zijn gemiddeld 3/10 a 4/10 mm ingelopen, zodat de segmenten te ver buiten de zuigers bewegen, en zodoende de zittingen uithameren. Maar goed, deze onderdelen stonden toch op de nominatie om te worden vervangen, dus weinig getreurd om dit hoopje oud ijzer en aluminium.Nokkenas, klepstoters, tuimelaars, kleppen, waterpomp blijken in redelijke staat te verkeren, zodat daar geen extra kosten naartoe zullen gaan; alleen wat poets- en reinigingswerk zijn meer als welkom. Het vuil van een paar duizend liter afgewerkte olie ligt er millimeters dik op, en de jaren stilstand maken er een behoorlijke kleverige massa van. Verdere details van de demontage werkzaamheden van de motor, laten we maar achterwege. Bij deze ook een welgemeende dank aan mijn schoonbroer en tractorliefhebber Gerard, voor de emotionele geestelijke hulp bij de demontage van de toch wel bijzonder zware stukken. Gietijzer was in de jaren vijftig blijkbaar een zeer goedkoop materiaal.

Gerard en ik danken u hartelijk voor het lezen van onze ervaringen, en we houden uw op de hoogte van onze vorderingen!

International Harvester Partner:
Rien Hoogendoorn Tractor Linkage Webpage! The personal tractor linkage website from Rien Hoogendoorn